Đây là "Musings on AI and the job-hunting journey" được dịch lại bằng Google Gemini Translate
Chào mọi người, lại là mình đây. Chia sẻ này có lẽ hơi lan man một chút, không có gì quá sâu xa hay nghiêm trọng đâu.
Mình đã tìm việc được gần một năm rồi. Trong khoảng thời gian đó, mình dành 4 tháng tập trung cụ thể vào các công ty khởi nghiệp (startup). Đồng thời, mình cũng đã tự làm 3 dự án AI (mọi người có thể xem qua trang dự án của mình nhé). Phải nói thật là kiếm việc không hề dễ dàng, nhất là khi không có mấy cái dự án AI đó. Giờ hầu hết startup đều dính dáng đến AI nên mình cũng chẳng ngạc nhiên. Cảm giác như đang có một cơn sốt "đổ xô đi tìm vàng" vậy, ai cũng muốn nhảy vào cuộc. Có những startup ảo tưởng sức mạnh, kiểu như cứ cố làm lại mạng xã hội lần thứ n ấy. Có bên còn làm lại Tinder nhưng gắn mác AI - Ditto. Cũng có những công ty khá ổn. Trải nghiệm phỏng vấn của mình thì kiểu 50/50. Phần lớn mình đều bị loại ngay từ vòng sàng lọc hồ sơ, hay nói cách khác là vòng "nộp CV". Vì họ hay đăng tuyển trên LinkedIn nên mình cũng nộp qua đó, nhưng đa số hồ sơ chỉ dừng ở mức "đã xem". Nghĩa là họ lướt qua rồi bỏ qua luôn, thế là mình bị loại. Mình hiểu là có thể năng lực mình chưa đủ, nhưng thực ra khối công ty trong số đó chỉ là mấy thứ vớ vẩn, làm màu kiểu "cho hợp xu hướng" để lòe mấy ông nhà đầu tư mạo hiểm chẳng biết gì. Thế mà giờ họ lại quay sang đòi hỏi ứng viên phải có chuyên môn cao siêu ư???
Mình có vài chuyện kiểu này lắm. Có lần, mình phỏng vấn cho một công ty AI. Họ có ý tưởng dùng các AI agent (tác nhân AI) để hỗ trợ điền giấy tờ tuân thủ quy định – ý tưởng khá hay và thực tế. Mình đã tìm hiểu kỹ về công nghệ hiện hành để chuẩn bị cho vị trí này. Mình có buổi phỏng vấn với CTO của họ. Buổi đó khá ổn, dù mình thất bại khi demo sản phẩm cho anh ấy xem. Máy tính bị sập giữa chừng (giờ nghĩ lại vẫn thấy bực, hehe. Đáng ghét thật, cái thằng Next.js). Mình nghĩ điều anh ấy chú trọng là liệu mình có thể tự tay xây dựng một ứng dụng hoàn chỉnh từ con số không, đưa nó vào vận hành thực tế (production) và có người dùng thật hay không. Đó là lý do mình trượt phỏng vấn. Với mình, điều đó thật nực cười vì nó là một nghịch lý. Nếu mình có thể xây dựng được một thứ như thế, chạy ngon lành, lại có nhiều người dùng và thậm chí chịu trả tiền cho nó, thì cớ gì anh ấy lại nghĩ là mình muốn đi làm thuê cho người khác chứ? Tôi thậm chí còn tìm thấy một bài viết từ San Francisco Standard có cùng quan điểm này.
Trường hợp tiếp theo là từ một công ty khởi nghiệp (startup) về AI chuyên làm không gian làm việc cộng tác giữa con người và tác nhân AI (human-agent collaboration). Họ yêu cầu bộ kỹ năng tương tự như vị trí ở bài trước, nhưng mức lương thì thấp đến mức nực cười. Mức lương trung bình cho kỹ sư sáng lập (founding engineer) mà tôi tìm hiểu được là khoảng 100.000 - 180.000 USD. Còn họ thì muốn trả 50.000 USD. Chỉ 50.000 USD thôi. Để đổi lấy "đặc quyền" được làm việc dưới quyền các nhà đồng sáng lập xuất thân từ FAANG trên một ứng dụng hoạt động chập chờn và còn làm máy tính của tôi bị treo vài lần. Cần lưu ý rằng máy tính của tôi là laptop chuyên chơi game, đủ mạnh để chạy các mô hình LLM 8 tỷ tham số (8B). Máy tôi từng bị chậm vài lần khi chạy mấy trang web SaaS AI rác rưởi được "vibe-coded", nhưng trường hợp này thì đúng là đỉnh điểm của sự tệ hại. Trang web đó khiến máy tôi bị treo cứng trong vài giây; tôi đã tưởng mình phải khởi động lại máy. Rồi khi tôi thử dùng sản phẩm của họ, nó chẳng hoạt động gì cả. Tôi chỉ mới gõ "Hi" với tác nhân AI của họ thôi mà nó cứ đứng im lìm suốt cả phút đồng hồ. Một sản phẩm thật "xuất sắc". Điều này làm cho ứng dụng của tôi trông như một sản phẩm cực kỳ chỉn chu và hoàn thiện, bởi vì nó thực sự hoạt động tốt, trong khi tôi và bạn mình chỉ mất một tuần để làm ra nó.
Hãy chuyển chủ đề sang chuyện AI nhé. Vì sau một thời gian trải nghiệm các tác nhân AI hỗ trợ lập trình, tôi đã rút ra được vài điều:
- Phát triển dựa trên tài liệu đặc tả (spec-driven development) thực ra chẳng khác gì những gì tôi vẫn làm bấy lâu nay, chỉ khác là có thêm tài liệu đặc tả bên cạnh kế hoạch kỹ thuật, còn file
PLAN.mdgiờ đổi thànhTASKS.md. Tôi vẫn chưa thực sự áp dụng phương pháp này. Tôi dự định sẽ thử ngay khi sửa xong tất cả các lỗi còn tồn đọng trong dự án JobbedIn. - Lại nói về chuyện đó. Ngay cả khi dùng mô hình Opus, dù là làm dự án cá nhân hay công việc chính, tôi thấy tiến độ công việc không nhanh như kỳ vọng. Có lẽ do tôi chưa kết nối trình duyệt vào tác nhân AI, hoặc có thể tôi cần cung cấp thêm các bài kiểm thử và tiêu chí nghiệm thu (acceptance criteria) cho nó. Tôi vẫn thường tự tay rà soát lại mã nguồn, nhưng tôi nghĩ làm vậy vẫn tốt hơn. Tôi thường xuyên bắt gặp nó tạo ra những đoạn mã kém chất lượng nếu tôi không giám sát kỹ lưỡng.
Tôi không còn ác cảm với việc dùng AI để viết code như trước nữa, nhưng tôi cũng chưa hoàn toàn bị thuyết phục bởi cái gọi là phong cách "vibe-coding" (viết code theo cảm tính/trực giác). Tôi coi nó chỉ là một công cụ, cũng giống như máy tính bỏ túi vậy. Bạn vẫn cần biết cách tính toán thủ công để sử dụng máy tính hiệu quả hơn. Tương tự, để sử dụng AI, bạn cần xác định chính xác điều mình muốn làm ngay từ đầu. Đó là lý do tại sao đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa thử "vibe-code" một ứng dụng di động nào; đơn giản là vì tôi chưa có đủ kiến thức về React Native và quy trình phát triển ứng dụng di động để làm điều đó.